Het Deense kroondomein in Denemarken is
waarschijnlijk de beste plaats in Europa waar men relatief makkelijk de bronst
van kapitale Herten kan fotograferen. Toen enkele kennissen en mijn vriend Peter
Grobben besloten om er van 16 tot 20 september 2009 naar toe te reizen ben ik
met hen meegegaan. Ik had er de opdracht om voor NTV een reportage te maken over
"Natuurfotografie tijdens de bronst" en kon onderwijl ook foto's maken over dit
bijzonder imperssionant natuurverschijnsel. Hoe het ons verging lees
je hieronder...
Dag 1: Woensdag 16 september 2009 - Heenreis
Na een nachtelijk ritje door Vlaanderen pik ik in Utrecht Peter op en rijden we naar Nieuwegein waar alles overgeladen wordt in de Opel van Ronald. De fotografie (én mijn film-)spullen passen maar net in de koffer en met een waarde in de wagen van minstens 50.000 € zetten we om 2 uur koers richting Denemarken. Om half twaalf en zo’n 800 km. later komen we aan in Nivå. Het is schitterend weer en de stemming van het reisgezelschap is er een van uitgelatenheid gespeend met vaak hilarische humor die vooral op een pornografische leest geschoeid is. Na een uurtje wachten op de uitbaters kunnen we er eindelijk in. Ronald blijkt voor ons een prachtige Scandinavische blokhut gereserveerd te hebben. Ik ga meteen aan het werk en schiet de nodige filmbeelden van onze ariveè. De eerste biertjes met schnap’s gaan naar binnen en blijken geen goed te doen aan het beeldmateriaal. Als Peter een ronduit fantastische binnenkomer acteert begrijp ik het al: dit acteurgezelschap is waardeloos...
Met de nodige serieux wordt door
iedereen de fotospullen klaargemaakt en vertrekken we richting Jagersborg. Het
is zo’n kwartiertje rijden en weeral vier uur in da namiddag al we de poort van
het domein openduwen. Algauw worden de eerste Edelherthinden waargenomen en
film ik twee mooie Damherten. De totale populatie in het park bedraagt zo’n ????
Edel-, ???? Dam-, en… ????? Sika Herten. Het is nog vroeg, en stil in het
domein. Een temperatuur van 20°C is ook al niet bevorderlijk voor de bronst maar
we zijn er van overtuigd dat daar tegen de avond wel verandering inkomt. Als de
schaduwen langer worden en de kleuren zachter begint hier en daar het geburel.
Verschillende plaatsherten bewaken hun roedel en hier en daar zien we een
indringer naderen. Er is tegen zes uur volop activiteit en het luide oergeluid
van de burlende dieren is niet meer uit de lucht. We posteren bij een
twintigender die een bovenste beste show weggeeft. Het hert heeft er zin in maar
de hinden willen zich nog niet laten verleiden. Het is gauw duidelijk, de
hoogbronst is nog niet begonnen…. Toch worden mooie platen geschoten en kan Rudi
mooie filmbeelden maken van de burlende herten in een prachtig decor. Heel wat
hindes blijken een egaal beige, bijna witte kleur te hebben. Men zegt ons dat
het een afwijking is in de bloedsloopbaan van de dieren. Een bleekbeige hinde
blijkt de moeder te zijn van een rossig, normaal uitziend kalf. Langzaam schuift
de zon achter de kim en wordt het donker. Daar de fotografen het nu, bij gebrek
aan licht, laten afweten krijgt Rudi nu de vrijheid om beelden te filmen waar
het wonderlijke geluid niet door het camerageklik verstoord wordt. Op de
terugweg zien we een hert met dezelfde bleek-beige kleur als de hinden. Hij is
kleiner dan een Edelhert en bij het goed bekijken van het gewei zien we
Damhertachtige uitsteeksels en een beetje bladvorming. Dit is duidelijk een
hybride Edelhert/Damhert! Het eigenaardige beest steelt de show en met het
allerlaatste licht worden nog mooie camerabeelden gemaakt. Wat later schotelt
Ronald ons een werkelijk heerlijke snert voor en na elk zo’n liter stoer spul
kunnen we voldaan ons bed inrollen…. Morgen weer vroeg dag!.
Dag 2: donderdag 17 september 2009
Om 5.45’ uur ging de wekker af, Tot onze
verrassing klaarde de lucht aan de Zweedse kant van het Kattegat al lichter…
Totaal vergeten dat we een 1000 km oostelijker zitten en het dus een uurtje
eerder licht wordt. Er is dus geen tijd voor koffie en een eitje want we willen
zo vlug mogelijk het bos in! Met een rotgang stuurt Ronald de “deercar” door het
al drukke verkeer en na amper een half uurtje zijn we al op de plaats van de
waarheid. Ik split meteen en laat de 3 fotografen alleen hun weg gaan. Een
prachtige Buizerd vliegt me tegemoet. Deze morgen wil ik er geen camerageklik
bij en besluit ik de zuidkant van het domein te verkennen. Het is ook vandaag
prachtig weer en de zon priemt al de laatste nevel weg. Jammer! Wat had ik graag
een beeld gehad van een kapitaal burlend hert in de nevel … Maar eentje in dit
mooie loofbos wil ik ook wel fotograferen. Ik zoek dus een burlend hert op die
geen open plaats verkiest maar tussen de oude eiken van het park zijn “ding”
doet. Na een eindje vind ik een prachtig te keer gaand edelhert en na eerst de
nodige filmbeelden te hebben gemaakt schakel ik over naar de fotocamera. In de
schaduw van de donkere bomen is het echter erg donker en nu wordt de flitser
ingeschakeld. Wat een verschil maakt dit! Zelfs op 30 meter kleurt de flits de
schaduwen uit en krijgt het beeld als het ware een zonnige sfeer.
Ik hoor achter
me takjes kraken en zie verwonderd hoe een Sika hinde en haar kalf uit de
dekking treden. Op nauwelijks 10 meter van mij vandaan steken ze de zandweg over
en kan ik ze mooi op de foto zetten. Nu vlug weer de camera bovenhalen en het
filmwerk van dit mooi hert volmaken. In tegenstelling tot in Ierland zijn de
Sika’s hier een stuk kleiner, maar hebben net hetzelfde duivels smoeltje. De
grijze nek en hun witte kont met een veel wittere spiegel die, net zoals bij het
Damhert ook met zwart wordt afgeboord zijn goede kenmerken. In tegenstelling tot
het Damhert hebben Sika’s echter maar een heel fijn streepje op de staart.
Daarbij is de rossige kleur met de witte stippen heel wat donkerder en mooi
kastanjebruin (nooit beige). Iets verder gebeurt wat ik zo graag wilde én
verwachtte; Een prachtig massief Sikahert ligt te herkauwen in de schaduw aan de
rand van het bos. Het is een volgroeid dier, een achtender. Eigenlijk stelt het
gewei van een Sika niet veel voor. Als je het vergelijkt met dat van een Damhert
is het helemaal niets… Het hert wordt jammer genoeg weggejaagd door enkele
naderende fotografen en ik heb het nakijken. Jammer, ik heb alleen
tegenlichtopnames van het weglopend dier, maar mooi, dat wel. Ik weet nu al dat
ik het hier morgen weer ga proberen….
Intussen is het 10 uur geworden en moet ik de terugweg aanvatten. Ik kom echter
nog een prachtige stek tegen waar een kapitaal Edelhert enkele spitsers van
“zijn” grond wegdrijft. Wat een dier zeg! Hier is het adjectief “kapitaal”
niets te veel, ik tel (aan de hand van de foto’s, op de teruweg) 28 eindjes op
het gewei… Tot nu toe zag ik nog nooit beter! Bij de wagen aangekomen zijn de
vrienden ook erg blij met deze sessie en elkaar zijn beeldjes druk beken. Peter
hoor ik minstens honderd keer “mooi” zeggen en vooral de Sikafoto’s kunnen hem
en Cor bekoren. Ronald zweert bij zijn Edelherten en gunt de Japanse
afstammelingen nauwelijks een blik… Een lekkere broodmaaltijd in het zonnetje
doet ons veel deugd en de koffie smaakt heerlijk. Sommigen (de wàtjes!) gaan een
uurtje plat en rond 4 uur vertrekken we weer richting park. Ronald zet ons af
aan de zuidingang en terwijl hij terugrijdt naar de noordingang gaan we met zijn
drieën terug de Sika’s zoeken. Helaas worden we teveel afgeleidt door de
burlende Edelherten en splitten een eindje verder. Ik blijf echter volharden en
mijn geduld wordt beloond: Ik vind de hinde en haar kalf terug en na een tijdje
zijn de dieren mij zo gewend dat ik hen op nauwelijks 5 meter kan portreteren.
Het kalfje maakt, net zoals een Damhert, van die gekke sprongetjes waarbij met
alle vier de pootjes tegelijkertijd de lucht wordt ingesprongen. Ik besluit de
verloren vrienden weer op te zoeken en vind ze terug bij het territorium van de
28-ender. Die blijkt een naam te hebben, de fotografen noemen hem "Cesaer". En….
Cesaer heeft kuren! Het prachtige imposante dier komt op nauwelijks 20 meter bij
Ronald, die intussen ook aangekomen is, voorbij. De zon is al lang onder wanneer
ik mijn filmcamera wegstop en wij met zijn vieren de terugweg aanvatten.
Moe, wat zeg ik kapot zijn we! In een oogwenk heeft Ronald echter een lekkere
warme maaltijd klaar en met een rond buikje gaan we aan het bier. Sterke
verhalen worden bovengehaald en hikkend van het lachen gaan we onder de wol. Wat
een dag weer.
Dag 3: vrijdag 18 september 2009
Iets vroeger wakker deze morgen. Met de
sterren nog aan de hemel, en na een stevig ontbijt rijden we richting park. Een
lage nevel bedekt de open gedeelten en we zijn nauwelijks een paar honderd meter
ver als we een eerste burlend hert waarnemen. De eerste foto’s worden genomen
maar het dier verhuist zijn omvangrijk roedel naar een andere plaats. Gelukkig
zien we ietsje verder een twintigtal fotografen op een vaste territoriumplek
staan waar twee herten tegen elkaar op staan te loeien. De nodige plaatjes
worden gemaakt en gelukkig kan ik een beetje afstand bewaren zodat de
camera-kliks niet hoorbaar op de filmband komen. Er worden prachtige beelden
gemaakt van hinden die aan boomblaadjes knabbelen en van het burlend,
hinden-drijvend hert in een dunne ochtendnevel. We splitten weer want Ronald
blijft onvermurwbaar zweren bij de Edelherten terwijl Peter, Cor en ik (ei de
gek) dol worden van een winterkoninkje op een mooie boomstronk. Kan iemand zich
dat voorstellen? Je bent 1000 kilometer van huis, misschien wel op de beste
plaats van Europa om de kolossale Edelherten te fotograferen en je staat met
zijn drieën een half uur gek te worden van … een winterkoninkje! Eigenlijk moet
je het toegeven: Ronald heeft och wel een beetje gelijk…..
Wat verder steekt een Eekhoorntje de zandwegel over. Groepjes Sijsjes zien we nu
overal en de eerste kepen verraden zich door hun naam te roepen. Een van de
meest algemene vogels is de Glanskop.
We komen wat verder nog wat Sika kaalwild tegen en daar kan kunnen Peter en Cor
enkele mooie portretjes van maken. We bellen Ronald om onze te komen ophalen aan
de hoofdingang en keren voldaan terug naar de Camping. Vanuit de auto, langs de
weg zien we nog een Sperwer achter een paar mussen aanzitten en op de camping
zit een groepje Staartmezen. Allen hebben behoefte aan een middagtukje en algauw
klinkt er zwaar gesnurk uit ons huisje. Rond vier uur is iedereen “uitgeslapen”
en rijden we terug naar het park. Ik besluit te gaan zoeken naar het Sika hert
en zonder me af. Ook Cor en Peter zijn nu een beetje Edelhert-moe en willen nu
eens iets anders. Zonder dat we van elkaar af weten komen we een uurtje later
elkaar tegen met net een roedel jonge herten, spitsers en kaalwild tussen ons.
We schieten mooie platen van herten en spitsers terwijl wij deel uitmaken van de
achtergrond. Nu we weer herenigd zijn kunnen we verder op zoek naar een Sikahert
en na amper een kwartiertje vinden we er eentje. Een prachtig volwassen hert
staat te grazen langs ons landweggetje en werkt erg goed mee. De nodige foto’s
worden gemaakt terwijl ik voor prachtige filmbeelden zorg terwijl het hert met
zijn gewei in de grond te keer gaat. De grasvodden vliegen zo door de lucht en
op het kleine schermpje ziet het er al prachtig uit. Tenslotte eindigen we dag
weer bij Cesaer, de 28-ender maar we zijn er iets té laat en het zonlicht is al
achter het bos verdwenen. Ceasar is ook minder actief dan de dag ervoor, dus
besluiten we op deze vrijdag maar iets vroeger te stoppen. We eten vanavond
weer een fantastische stoofpot met andijvie (made by Ronald) en gaan lekker
vroeg slapen want morgen willen we heel erg vroeg op om al om 6 uur in het park
te zijn. We hopen op de nodige mist die ons zeer idylische plaatjes moet
bezorgen.
Dag 4: zaterdag 19 september 2009.
Deze morgen zijn we wel erg vroeg
opgestaan. Om 6 uur staan we al aan de ingang van het park en het is meteen
duidelijk: dit wordt dé ochtend op fotografisch gebied. Een dikke nevel hangt
over de weides en zorgt voor de mystieke sfeer die bij het burlen past. In het
oosten wordt een oranje gloed steeds feller en zet de Zweedse kust in vlam. Ik
passeer enkele prachtige Damherten die als het ware door de nevel waden en maak
de mooiste platen. Als ik aan de weide aankom waar mijn drie reisgezellen staan
te wachten op een burlend hert die nog in het bos zit, heb ik net de tijd om
mijn statief op ooghoogte te zetten en daar komt het hert uit de mist al
opduiken. Vervolgens zet het zonnetje alles in kleur vanaf een hoogte van zo’n
zes meter boven het veld. Qua kleurschakering is dit echt betoverend. De
camerakliks zijn dan ook niet uit de lucht en iedereen van ons gezelschap schiet
zijn mooiste Edelhertenplaten ooit!
Als de laatste nevelsliert door de zon opgelost is lopen we ontspannen richting
het jachtslot. Van dit bijzondere gebouw worden nu ook wat foto’s genomen en ik
zie Roland bezig met een Bonte Kraai terwijl Peter en Cor zich onledig houden
met een of ander spelletje met een betonnen beeld… Ook de vogels laten zich
vandaag niet onbetuigd, er is heel wat Graspiepertrek en een Havik zorgt voor
paniek onder de kraaiachtigen. Er gaat er zelfs een Raaf voor vandoor. Intussen
beginnen onze magen te knorren en lopen we richting parkeerplaats. Peter (wie
anders?) trakteert ons op taartjes en we krijgen wildfotograaf Rob Scholten op
de koffie op het terras voor ons huisje. Heel ontspannen wordt er nog wat
gekeuveld om ons tenslotte klaar te maken voor de laatste avond. Al de 4de
dag op rij wordt het een fantastische avond met mooie okergele “bijna-herfstkleuren”.
Cor loopt nog twee Sika herten tegen het lijf en daarvan kunnen we met zijn
drieën prachtige foto’s maken. Intussen krijgen we een sms-je van Ronald die ons
vertelt dat “Cesar” – de 28-ender - net een hinde beslaat. Peter en Cor haasten
zich naar deze hotspot, maar ik besluit om achter te blijven en kom oog in oog
te staan met een schitterend licht gekleurd hert welke een ferm roedel naast
zich verzamelde. Ik maak mooie filmbeelden van een zogend kalf en van het hert
die onverzettelijk enkele jonge herten wegjaagt en zijn harem weer bijeendrijft.
Het wordt donker nu en een eenzame wandeling brengt me bij de wagen. De
collega’s zijn er nog niet maar merkwaardig genoeg hoor ik een weinig later een
West-Vlaamse kreet met een verschrikkelijk Hollands accent door het woud halmen.
Daar zijn ze dan…Moe maar gelukkig rijden we naar onze blokhut waar we onze
laatste gezellige avond doorbrengen. We besluiten allen om morgenvroeg “uit te
slapen” en dan mag er dus een biertje meer passeren…
Dag 5 – Zondag 20 september 2009 - Terugreis
Om 10 uur zijn we klaar met pakken en rekent Ronald af met de uitbaters. Het wordt een drukke rit waarbij de schaarse stops voor een welkome afwisseling zorgen. Maar onze chauffeur doet het allemaal keurig en na enkele files parkeert hij rond achten – 10 uur later – zijn wagen weer voor zijn deur. Omdat we zo content zijn trakteren we onze reisleider een etentje waarvoor hij ons meeneemt naar een gezellige tent. Het smaakt ons voortreffelijk en rond tienen rijdt ondergetekende naar het verre Diksmuide. Om één uur leg ik mij dan eindelijk in mijn eigen bed en val als een blok in slaap, dromend van Cesar en zijn ontvankelijke hete hinden….